Heeft voeding invloed op het humeur?

smiley-2979107__480 (1)
Interessante vraag toch? Zou je door het eten van bepaalde voeding je stemming kunnen beïnvloeden? Ik denk dat je gelijk volmondig jazeker roept. Van chocolade, koekjes, drop of chips worden zeer veel mensen gelukkig. Alleen duurt dat geluk maar hooguit 10 minuten, waarna het sombere gevoel weer terug is.

Voeding is big bussiness. Mensen gaan zich er steeds meer voor interesseren en worden zich steeds bewuster van het effect van gezonde voeding. Ze voelen zich energieker en gezond. Maar wat doet gezond eten eigenlijk met onze geest? Daar zijn we ons wat minder bewust van.
Supermarkten, winkelketens en internet informeren ons in grote getale over superfoods, vetten, probiotica, prebiotica en voedingssupplementen. Het zou allemaal goed zijn voor het lichaam en geest. Ondanks al deze beweringen was de relatie tussen een gezonde geest en een gezond voedingspatroon nog helemaal niet zo duidelijk.

Hoogste tijd voor onderzoek vond een groep artsen die zich bezig houden met neuropsychiatrie. Zij hebben hun bevindingen gepubliceerd in European Neuropsychopharmacology.

 

Niet verrassend

Het zal je wellicht niet verbazen dat voeding wel degelijk invloed heeft op je humeur. Ten eerste, en het gelijk het allerbelangrijkste, hebben onze hersenen voedingsstoffen nodig om te kunnen functioneren. Met voeding beïnvloed je ook de darmbacteriën en aanmaak van hormonen, neurotransmitters en neuropeptiden. Allemaal stofjes die invloed hebben op je humeur en leervermogen. Het is een grote uitdaging om precies in kaart te brengen welke voeding nu welk effect heeft. Een aantal conclusies zijn wel te trekken.
Prof. Suzanne Dickson, verbonden aan de Universiteut Gothenburg in Zweden, legt uit dat er een aantal verbanden duidelijk te leggen zijn. Er is een duidelijk verband tussen het gebruiken van een verarmde voeding en het hebben van psychische klachten, inclusief angsten en depressies.

 

Mediterrane voeding

Er is één voedingspatroon waar zeer veel onderzoek naar gedaan is. En dat is de beroemde Mediterraanse voeding. Er zijn sterke bewijzen dat deze voeding een positieve invloed heeft op ons geestelijke welbevinden. Als we 20 langdurende en 21 cross sectionele studies naast elkaar leggen is er overtuigend bewijs dat Mediterrane voeding een beschermende werking heeft voor het krijgen van een depressie.

Vitamines

Van sommige voedingsstoffen weten we dat het een invloed heeft op onze brein. Zo heeft onderzoek aangetoond dat mensen met een B12 deficiëntie klachten kunnen hebben van lethargie, vermoeidheid en geheugen problemen. Een tekort aan dit vitamine heeft ook een link met schizofrenie en manie.
Van vitamine D weten we dat het enorm belangrijk is voor onder andere onze geestelijke gezondheid. Een tekort aan dit vitamine kan depressieve gevoelens geven. We hebben allemaal weleens gehoord van een winterdepressie. In de zomer kunnen we vitamine D zelf maken onder invloed van zonlicht. Het te veel aan vitamine D slaan we op. In de winter is onze voorraad D uitgeput en hebben we een tekort. Dan voelen we ons somber.

ADHD

Onderzoek toont aan dat kinderen met ADHD die veel verse groenten en fruit eten minder gedragsklachten hebben dan kinderen die dit niet doen. Overigens beschreef dr. Feingold in de jaren al dat chemische toevoegingen aan de voeding hyperactief gedrag tot gevolg kan hebben.

 

 

Conclusie

Het wordt steeds duidelijker dat het hebben van psychische klachten kan worden veroorzaakt door een verkeerde levensstijl. Dit heeft er zelfs toe geleid dat er een nieuwe discipline is ontstaan: nutritionele psychiatrie. Hierbij wordt er eerst gekeken of met lifestyle adviezen de geestelijke gezondheid verbetert kan worden. Dus…. Heeft voeding invloed op de geest? Ja!

 

Vond je dit interessant? Misschien is dit dan ook leuk om te lezen

Depressief? Denk aan foliumzuur en vitamine B12

Werkt vitamine D bij een depressie?

 

Wat gebeurt als je minder suiker gaat eten?

suiker

Moe? Lusteloos? Geen zin om iets te ondernemen? Huid problemen?  Ik zou bijna zeggen sluit je aan bij de rijen landgenoten die hier last van hebben.  Bijna iedereen herkent dit wel.  Onbekender is het misschien dat dit kan worden veroorzaakt door het gebruik van suiker. Dat wil je misschien net niet horen. Suiker kan zo troostend werken. Je voelt een dipje en neemt een koekje. Beetje verdrietig? Chocolade biedt troost.  En als je dan eenmaal iets genomen hebt maakt het toch niet meer uit. Dan kun je de rest net zo goed ook op eten. Zo werkt het toch?

Bij mij in het verleden wel.  Huiswerk maken ging het beste met een zak drop vond ik. En roze koeken vond ik heerlijk (ik wist toen nog niet waar het roze van gemaakt werd).   Suiker werkt verslavend. Nog erger dan heroïne.  Van suiker krijg je kortdurend een geluksgevoel, om je daarna weer net zo belabberd te laten voelen als eerst. Weer iets met suiker eten dan?

NEE, niet doen.  Je trapt in de valkuil Toegeven betekent dat je de suiker verslaving in stand houd, en dat wil je niet.  Gemiddeld eet de Nederland 40 kilo suiker per jaar! Dat is 122 gram (30 klontjes) per dag.  Schrikbarend toch.  Een groot deel van onze energie inname wordt geleverd door deze loze calorieën.  Dit is vulling, geen voeding. Het belast je lichaam alleen maar en geeft geen bouwstoffen.

 

Slecht voor de gezondheid

Het regelmatig eten en drinken van suikerrijke drankjes kan leiden tot gezondheidsproblemen. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Overgewichta
  • Verhoogd risico op diabetes type 2hart- en vaatziekten
  • Vermoeidheid
  • Tandbederf
  • Acne

Waar je misschien minder snel aan denkt is dat je van een hoog suiker gebruik angstig kan worden. Dat komt omdat suiker zorgt voor een verlaagde afgifte van de neurotransmitter dopamine. En dit stofje is er nu juist verantwoordelijk voor  dat je plezier hebt en gemotiveerd blijft.

 

Afkickverschijnselen

De aanbevolen hoeveelheid suiker per dag is 25 gram. En dat is inclusief het suiker uit fruit.  Groenten mag je onbeperkt eten. Dat suiker telt niet mee.  Als je minder suiker gaat eten moet je bedacht zijn dat je lichaam in opstand komt. Je kan (net als bij drugs) ontwenningsverschijnselen krijgen.  De meest gehoorde klacht is hoofdpijn.  Zeker in het begin. Verder kunnen er klachten ontstaan als:

  • Behoefte aan zoete of calorierijke producten
  • Energie gebrek
  • Spierpijn
  • Misselijkheid
  • Maagkramp
  • Opgeblazen gevoel
  • Irritaties
  • Angsten
  • Depressieve gevoelens

Misschien schrik je van dit rijtje, maar bedenk dat de symptomen zeer mild en maar tijdelijk zijn.  Ze verdwijnen gewoon als het lichaam gewend is aan de verminderde suiker inname.

Wat kun je doen om deze onttrekkingsverschijnselen te verminderen?

Ik kan me voorstellen als je bovenstaande rijtje leest denkt: “daar zit ik niet op te wachten.” Toch wil ik je aanmoedigen om het wel te doen. De gezondheidswinst is namelijk heel groot.  Je zult je echt beter, vitaler en opgeruimder voelen.

 

Tips

Veel van de onttrekkingsverschijnselen worden veroorzaakt door een schommelende bloedsuikerspiegel.  Suiker is een koolhydraat . De scheikundige naam voor suiker is sacharose, een disaccharide. De betekent dat het uit twee “suikers”bestaat, namelijk glucose en fructose.  In het lichaam wordt dit afgebroken, waarna het heel snel door de cellen kan worden opgenomen.  Het gehalte in het bloed (bloedsuiker) zal stijgen en je ervaart heel kortdurend energie.  Hierna daalt het bloedsuiker weer en voel je je weer energieloos.  De truc is om te zorgen dat de bloedsuikers niet pieken, maar stabiel blijven. Dat bereik door bijvoorbeeld meer vezels  te eten. Hierdoor zul je ook langer een vol gevoel ervaren, waardoor je minder trek in eten zult hebben.

 

Magnesium

Magnesium is een mineraal welke we voor zo’n 300 reacties in het lichaam nodig hebben.  Denk bijvoorbeeld aan bloedsuiker regulatie, aanmaak van eiwitten  maar ook om energie vrij te maken. Door magnesiumrijke voeding te gebruiken kun je de afkickverschijnselen van suiker sterk verlichten. Magnesium vind je in:

  • Spinazie
  • Zwarte bonen
  • Noten
  • Zaden
  • Hele graanproducten
  • Bananen
  • Avocado

 

Hoe breng je het in de praktijk om de suikerinname te verminderen?

  • Als je echt een enorme behoefte hebt aan suiker kies er dan voor om fruit of groenten te eten. Groenten mag  je onbeperkt eten. In fruit zit ook suiker, maar levert ook voedingsstoffen op. Denk aan vitamines, mineralen en vezels. Natuurlijke suiker is beter dan toegevoegde suiker.
  • Het eten van eiwitten bij de maaltijd zorgt ervoor dat je minder hongergevoelens krijgt.
  • Het drinken van water is belangrijk omdat je daarmee de honger stilt en je bovendien voorkomt dat je uitgedroogd raakt en minder last van hoofdpijn zult hebben.
  • Door regelmatig te bewegen maak je endorfines aan. Hierdoor voel je je opgewekter en wordt het bloedsuikergehalte gereguleerd.
  • Zorg voor voldoende slaap
  • Vermijd stress

 

Vermijd in ieder geval de volgende “voedingsmiddelen”

  • Gezoete dranken (ook die met kunstmatige zoetstoffen). Kies voor water, koffie of thee zonder suiker
  • Snoepjes
  • Gebakken producten als cake, taart, koekjes
  • Voedingsmiddelen die zogenaamd vetarm zijn. De fabrikanten halen het vet er uit en stoppen er suiker voor in de plaats.

 

Conclusie

Als je de suiker inname wilt verlagen zul je wellicht wat afkickverschijnselen ervaren. Dit is echter maar van korte duur. Door wat meer eiwitten en magnesiumrijke voeding te gebruiken zal dit gevoel  binnen een paar dagen (soms paar weken)  verdwijnen en zul je meer energie ervaren, fitter en vrolijker voelen.  En je loopt ook nog eens minder risico op het krijgen van een welvaartziekte. Dat is het waard toch?

Brain fog ofwel hersenmist deel 2

hand-814694__180

 

In mijn vorige blog heb je al van alles kunnen lezen over brain fog. Wat de klachten zijn en welke oorzaken we kennen.  In dit blog ga ik je vertellen wat je er zelf aan kunt doen.  Ik geef je een aantal tips.

 

Gebruik minder suiker, maar eet meer gezonde koolhydraten

 

Suiker laten staan en minder “fabrieks”voeding eten is een zeer goede eerste stap.  Met fabrieksvoeding bedoel ik eigenlijk alles wat in de fabrieken gemaakt wordt. Dus bijvoorbeeld de koekjes, snoepjes en frisdranken. Suiker zorgt ervoor dat je heel eventjes energievol bent en je gelukkig voelt. Let op: dit is maar heel eventjes. Daarna begint de ellende.  Een voeding rijk aan suiker berooft je van jouw energie en alertheid.  Veel suiker gebruik lijdt tot brain fog. Dit geldt overigens ook voor de kunstmatige zoetstoffen. Terwijl suiker ontstekingen bevorderen, remmen de goede koolhydraten van fruit en groente juist deze ontstekingen. En dat is wat je wil.

Als je iets zoets eet komt serotonine vrij. Dit is ons gelukshormoon. Als er een lage serotonine spiegel bestaat voelen we ons kwetsbaar, onzeker, angstig en verdrietig.  Hier heb je natuurlijk geen zin in en de neiging is groot om dan maar weer onmiddellijk suiker te gebruiken. Toch is dit niet slim. Je kunt beter kiezen voor een voedingsmiddel met een complexere koolhydraten. Dit betekent dat het lichaam er meer voor moet doen om het koolhydraat af te breken. Daardoor komt er steeds maar klein beetje glucose in het bloed, maar wel regelmatig. Het gevolg hiervan is dat je langer serotonine aanmaakt en je je over een langere tijd helderder en gelukkiger voelt.

Groenten bevatten weinig koolhydraten, maar zitten tjokvol antioxidanten en vitamines. Deze stofjes beschermen onze hersenen.

 

 Eiwitten en vetten

We moeten ervoor zorgen dat we elke dag voldoende aminozuren en gezonde vetzuren met de voeding naar binnen krijgen.  Dit hebben we nodig om onze hersencellen gezond te houden en helder te kunnen nadenken.

 

Elk eiwit is opgebouwd uit aminozuren. Zie het als een bouwwerk van lego. Ieder lego blokje is een aminozuur. Er zijn aminozuren die we zelf kunnen maken met behulp van andere aminozuren. Maar er zijn er ook die we niet zelf kunnen maken. Deze aminozuren moeten we met de voeding naar binnen krijgen om niet in de problemen te komen. Goede eiwitbronnen zijn onder andere noten, peulvruchten, tempeh, quinoa, zaden en hennepzaad.

Zo hebben we ook voldoende goede vetzuren nodig om gelukshormonen te produceren en ontstekingen te bestrijden.  Door te weinig goede vetzuren te gebruiken kun je een hoge ontstekingsgraad hebben, waardoor bijvoorbeeld depressies, verwardheid en gewichtstoename kunnen  ontstaan.  Goede bronnen van vetten zijn: avocado’s, vette vissen (makreel, zalm, tonijn, haring en sardines), noten en zaden.

 

Stress

In deze tijd is bijna onmogelijk om eens een uurtje te leven zonder gestoord te worden door verschillende stressoren. Denk  maar eens aan de vele mailtjes en appjes die we dagelijks ontvangen. De social media die we moeten lezen.  Het altijd alert zijn omdat je een  mobiele telefoon bezit.  Continue word je gestoord en uit je concentratie gehaald.  Je realiseert je waarschijnlijk te weinig dat dit deze tsunami aan informatie ervoor zorgt dat je alert moet blijven. Het jaagt je stress aan en de productie van cortisol (ons stress hormoon) schiet omhoog.  Het put je uit. Je wordt er doodmoe van en krijgt last van een hormonale disbalans. Klachten als slapeloosheid, depressies en angsten kunnen ontstaan.

 

Om de stress te managen is het belangrijk om regelmatig stress reducerende activiteiten te ondernemen. Dat is voor iedereen natuurlijk persoonlijk. Een paar voorbeelden zijn mediteren, wandelen in de natuur, sporten, lezen en muziek luisteren.

Een manier om stress te lijf te gaan is heel simpel: doe wat je leuk vind!  Als je dit doet maak je meer dopamine aan. Dit hormoon zorgt ervoor dat je je prettig voelt, gemotiveerd en enthousiast blijft. Elke keer als jij iets doet waar je blij van wordt komt dit hormoon vrij! Je krijgt dus eigenlijk vrijbrief om je hobby’s uit te voeren! Zorg ervoor dat je elke dag minimaal 1 ding doet waar je happy van wordt. Al is het maar 30 minuten. Je zult het resultaat gaan merken.

 

Slaap

De snelste mannier om van je brain fog af te komen is te zorgen dat je voldoende slaap krijgt. Met minimaal 7 uur slaap per nacht kunnen de hersenen weer in balans komen. Je bent beter bestand tegen eetbuien, minder emotioneel en  meer gefocust.

Dit is voor veel mensen nog wel een dingetje. Als je de hele dag druk bent, deadlines moet halen, leuk doen op de social media, alle appjes en telefoontjes moet beantwoorden, je huis op orde houden en je kinderen opvoeden zet dan je hoofd maar eens uit als je moet gaan slapen.  Dan is het soms lastig om goed te slapen. Het cortisol niveau blijft hoog. Hierdoor heb je te weinig dopamine en serotonine beschikbaar en zit je in een vicieuze cirkel.  Wat je hier aan kunt doen kun je lezen in een vorig blog.

 

Beweging

Ik kan maar niet genoeg benadrukken hoe belangrijk beweging is. Door beweging heb je minder last van stress en krijg je meer energie. Dit klinkt misschien vreemd, maar is echt zo. Door veel te bewegen worden er nieuwe verbindingen in de hersenen gemaakt. Hierdoor wordt je alerter en voel je je fitter.

Beweging maakt dat je hormonen gaan balanceren. Als je last hebt van insulinsme, zul je merken dat dit sterk verbetert. Door regelmatig in de buitenlucht te komen ga je beter slapen, omdat het circadiaans ritme wordt gereset.  In de hersenen gebeurt ook van alles als we aan het bewegen zijn. Er worden endorfines aangemaakt. Dit zijn lichaamseigen pijnstillende stofjes. Je uithoudingsvermogen wordt hierdoor verbeterd.

Je hoeft echt niet perse naar de sportschool. Lopend boodschappen, op de fiets naar het centrum, traplopen in plaats van met de lift is meestal makkelijk in te passen in jouw leven.  Stap eens een halte eerder uit de bus en ga lopend verder. Maak een wandelingetje na het avondeten. Allemaal stappen in de goede richting.

 

 

Ik hoop dat het je gaat lukken om met bovenstaande adviezen de brain fog kan oplossen. Heb jij nog oplossing ervaren die bij jou gewerkt heeft? Laat een reactie achter. Wellicht kan een ander er zijn voordeel mee doen.

 

Wil je over brain fog nog veel meer lezen dan kan dat hier.

Brain fog ofwel hersenmist (deel 1)

fog

Voel jij je continue moe, humeurig of afwezig dan zou het kunnen zijn dat je last hebt van een zo geheten brain fog (hersenmist).  Brain fog is een ongewenst effect van onze moderne levensstijl. We leven in een snel tempo, eten voeding dat wordt geproduceerd in fabrieken en bewegen nauwelijks. Veel mensen hebben voedingstekorten, gebruiken te veel suiker, hebben veel stress en hebben nauwelijks energie om iets te ondernemen.

We verwaarlozen onze hersenen. Eten te weinig vitamines, mineralen en aminozuren en zorgen niet voor ontspanning.

 

Wil je weer helder worden, plezier ervaren en energiek worden? Gelukkig zijn de hersenen flexibel en kunnen ze zich weer “herstellen”. Daar moet je natuurlijk wel zelf aan werken zoals het veranderen van de voeding,de  stress verlagen, zorgen voor voldoende slaap en het nemen van beweging.

 

 

Wat zijn de symptomen van brain fog?

 

De klachten van brain fog zijn het tegenover gestelde van kalmte, optimisme en gemotiveerd zijn.  Je voelt je inspiratieloos en ongelukkig. Brain fog verhoogt de kans op angsten en depressies en wordt vaak beschreven als een interactie tussen psychologische, cognitieve en perceptuele factoren.  Het komt er neer dat het een mengelmoesje is van wat je denkt, voelt en waarneemt.  Door  ontstekingen en hormonale disbalansen kan hersenmist ontstaan. Het wordt verergerd door stress. Je kan de volgende klachten ervaren:

  • vermoeidheid
  • concentratiestoornissen
  • hoofdpijn
  • vergeetachtigheid
  • weinig motivatie hebben
  • licht depressieve gevoelens hebben
  • angsten
  • verwardheid
  • slaap problemen
  • moeite met bewegen

 

Wat is de oorzaak?

 

Slaap

 

De belangrijkste oorzaak is slaapgebrek. Het is logisch dat als je niet voldoende slaap krijgt, je steeds vermoeider wordt en je een grotere kans op brain fog hebt. We hebben ongeveer 7 tot 9 uur slaap per dag nodig, kinderen en tieners uiteraard meer.

Slaap je voldoende, maar lijdt je toch aan brain fog, dan zou je eens goed moeten kijken naar de voeding. Gebruik je veel suiker? Alcohol? Geraffineerde koolhydraten? Koffie?  Te weinig water drinken?  Helaas allemaal factoren die kunnen lijden tot brain fog.

 

 Onbalans

 

Een onbalans van de hormonen cortisol, dopamine en serotonine kunnen klachten geven van brain fog. Cortisol is het stress hormoon (zorgt dat je wakker en alert blijft), dopamine en serotonine zorgen voor ons geluksgevoel en dat we gemotiveerd en ontspannen blijven.

 

Je kunt lichaam en geest beschouwen als een groot orkest. Alle instrumenten moeten samen dezelfde melodie samenspelen. Speelt een instrument te hard of zelfs vals, klinkt het hele muziekstuk nergens naar. Datzelfde gebeurt ook in het lichaam. Alle hormonen doen een dans. Danst er eentje te hard, dan ziet het ballet er idioot uit. Ook als er eentje te langzaam danst raakt alles uit de pas. Eet je veel snelle koolhydraten dan zijn de serotonine spiegels hoog. Maak je een stressvolle periode door dan heb je hoge cortisol spiegels. Balans brengen in de hormonen zal de brain fog sterk verbeteren.

 

 Ontstekingen

 

Het hebben van laaggradige  ontstekingen geeft klachten van hersenmist. Dit zijn milde vormen van ontstekingen die in het bloed niet aantoonbaar zijn. Het afweersysteem is dan continu op een laag pitje actief om ervoor te zorgen dat ziekteverwekkers geen enkele kans maken om zich te vermenigvuldigen.  Ons afweersysteem  wordt geholpen door soldaten. Deze ontstekingsmoleculen zijn onder andere de adipocyten en histamine.  Van deze stoffen is bekend dat zij invloed hebben op de hersenen. Verhoogde concentraties van deze moleculen kunnen klachten geven als fibromyalgie, depressies, dementie en slapeloosheid. Klachten die erg doen denken aan brain fog. Gelukkig is er voor hen ook goed nieuws te melden. Het eten van ontstekingsremmende voeding heeft een positieve invloed hierop. Ook een verhoogde inname van vitamines en mineralen werkt stemmingsverhogend en maakt ons alert.

 

Nu weten we wat een brain fog is en waardoor het veroorzaakt wordt. Wil je weten wat je er zelf aan kan doen?  Dat ga ik je in het tweede deel vertellen (komt spoedig).

 

 

 

Vermoeide spieren

massage-2768833__340

Het is begrijpelijk dat je na het sporten een zwak en uitgeput gevoel hebt. Je hebt last van vermoeide spieren. Dit is heel normaal en niet verontrustend.

Vermoeide spieren is een teken dat je de “top”bereikt hebt en dat het nu wel voldoende is geweest. Tijd voor rust, waarin de spieren herstellen en weer opnieuw in actie kunnen komen.

Oorzaken

Maar stel nu dat je geen sport hebt verricht, maar wel last hebt van je spieren. Dat kan komen door bijvoorbeeld:

  • Angst
  • Dehydratie
  • Chronisch vermoeidheid syndroom
  • Depressie
  • Fibromyalgie
  • Tekorten aan mineralen
  • Infecties
  • Zittend leven leiden
  • Ouderdom
  • Griep
  • Slaapstoornissen
  • medicatie

 

Symptomen van vermoeide spieren

Over het hele lichaam kun je last hebben van je spieren. Het meest hoor ik van nek- en schouderklachten en lage rugpijn.  De klachten bestaan uit:

  • Pijn
  • Spiertrekkingen
  • Beven
  • Krampen
  • Kracht vermindering

Als je overigens zeer plotseling deze klachten ervaart en moeite hebt om je dagelijkse dingen te doen adviseer ik om de huisarts te raadplegen. Het kan een symptoom zijn van een ernstige onderliggend medisch probleem.

 

Wat kun je zelf doen aan vermoeide spieren?

 

Rust

In de meeste gevallen zullen jouw vermoeide spieren verbeteren door wat rust te nemen. Tijdens deze rustpauze kunnen de spieren weer herstellen en sterk worden.

 

Warmte

Neem een warm bad of douchebeurt of laat je lekker masseren. De doorbloeding zal daardoor gestimuleerd worden. Hierdoor komt er meer bloed ter plaatse, waardoor er voedingsstoffen aangevoerd kunnen worden. Maar, misschien nog wel belangrijker, afvalstoffen afgevoerd worden. Hierdoor kunnen spieren zich optimaal herstellen.

 

Voeding

Spieren hebben eiwitten nodig. Eiwitten zijn de bouwstoffen voor het lichaam. Je kunt een eiwit voorstellen als een ketting met kralen. Elke kraal is een aminozuur. In ons lichaam komen 20 verschillende aminozuren voor, waarvan er 8 essentieel zijn. Dit betekent dat we deze 8 aminozuren met het eten naar binnen moeten krijgen om alle 20 verschillende aminozuren te maken.  Als je (te) weinig volwaardige eiwitten eet, krijg je wellicht te weinig essentiële aminozuren naar binnen en kun je niet werken aan spier onderhoud.

Volwaardige eiwitbronnen zijn bijvoorbeeld:

  • Kippenei
  • Wei poeder
  • Vlees
  • Pinda’s
  • Peulvruchten

 

Vitamine C is een sterke antioxidant welke helpt beschadigd spierweefsel te herstellen. Bronnen van vitamine C zijn citrusvruchten, kiwi, acerola bessen, paprika, spruitjes en broccoli.

Spieren hebben magnesium nodig om te ontspannen. Door magnesium worden spieren wat ongevoeliger en herstellen sneller. Magnesium vind je in pure chocolade, banaan, noten en zaden.

 

Vocht

Zorg dat je voldoende drinkt. Minimaal 2 liter water per dag. Water is het vervoermiddel van het lichaam. Denk maar aan bloed en lymfe dat voor een groot deel uit water bestaat. Bloed vervoert zuurstof door het lichaam. Vermoeide spieren hebben zuurstof nodig om te herstellen.

 

Conclusie

Heb je vermoeide, stijve spieren raadpleeg dan eerst een dokter om uit te sluiten dat er geen ernstige onderliggende ziekte de oorzaak speelt. Is dit uitgesloten dan kun je gelukkig zelf ook een aantal dingen om de last te verlichten. Neem wat rust, verbeter de doorbloeding en pas je voeding aan. Dan gaat het vast snel weer beter.

 

Wat is jouw gouden tip om snel weer van die uitgeputte spieren af te komen?

 

Brain fog of hersenmist

fantasy-3317298_960_720

 

Als je continue last hebt  van vermoeidheid , snel afgeleid bent en je humeurig voelt heb je misschien last van “brain fog” (hersenmist).    Het is een veel gehoorde klacht van mensen die lijden aan fibromyalgie, Alzheimer, voedingsallergieën en   psychiatrische ziektebeelden.

Brain fog is een ongewenst effect van onze snelle, geïndustrialiseerde samenleving.   We eten voeding dat gemaakt wordt in fabrieken, eten (vaak) vlees met geneesmiddelen en gebruiken  onze hersenen te weinig.

 

Gebreksziekten

Vroeger kregen mensen scheurbuik door een tekort aan vitamine C.  Dergelijke (gebreks)ziekten komen niet meer voor. Toch?  Helaas. Juist nu komen ze veel voor. Veel mensen krijgen te weinig voedingsstoffen, te veel suiker, te weinig slaap en te weinig ontspanning.  Terwijl onze hersenen juist vitamines, mineralen, aminozuren en complexe koolhydraten nodig heeft om goed te blijven functioneren en te ontspannen.

 

Symptomen van brain fog

Het in aannemelijk dat hersenmist ontstaat door lifestyle fouten en hormonale onbalans en verergerd wordt door stress. De volgende klachten kunnen ontstaan:

  • Vermoeidheid
  • Geïrriteerdheid
  • Concentratiestoornissen
  • Hoofdpijn
  • Vergeetachtigheid
  • Ongemotiveerdheid
  • Gevoel van hopeloosheid
  • Lichte depressieve gevoelens
  • Angst
  • Verwarring
  • Slaapproblemen
  • Geen puf hebben om iets aan beweging te doen

 

Oorzaken van brain fog

Met stip op 1 is te weinig slaap.  Als je te weinig slaapt ben je  vermoeid en kan je  niet helder denken. Gemiddeld hebben we tussen de 7 en 9 uur slaap nodig.

Slaap je wel goed en heb je toch last van bovengenoemde symptomen, dan wordt het tijd om eens naar de kwaliteit van de voeding te kijken. Misschien gebruik je te veel suiker, drink je te veel alcohol of koffie of heb je voedingstekorten. Let ook eens op de vochtinname. Drink je wel 2 liter extra per dag?

Op cellulair niveau kan er sprake zijn van een onbalans tussen de hormonen cortisol, dopamine en serotonine.  Cortisol is ons stress hormoon. Dit zorgt ervoor dat we alert en wakker  blijven, terwijl  dopamine en serotonine zorgen voor een opgewekt gevoel, rust en motivatie.  Als het cortisol bijvoorbeeld te laag is, of de dopamine te hoog dan raakt het hele systeem in onbalans.

Vaak zie je bij mensen met hersenmist een ontstekingsbeeld.  Ze hebben dat helemaal niet door, omdat het zogenaamde stille ontstekingen zijn.  Bij deze ontstekingen komen boodschapperstofjes vrij die een invloed hebben op ons immuunsysteem.  Deze stofjes activeren de microglia, cellen in onze hersenen. Hierdoor kunnen er klachten ontstaan.

 

Goed nieuws

Gelukkig is het niet zo dat als je eenmaal last van hersenmist hebt je dit ook voor eeuwig zal blijven houden.  Wil je energiek, opgewekt en gemotiveerd worden?  Ik geef je 5  adviezen.

  1. Suiker

Vermijd alle kant en klare suikerproducten. Kies dan niet voor de suikervrije variant, want de kunstmatige zoetstoffen doen er geen goed aan.  Het lichaam raakt hiervan alleen maar meer van streek.

Het is wel verleidelijk om wat suiker te nemen als je moe bent. Heel even voel je energieker. Maar suiker stimuleert onstekingen in het lichaam, en die moet je nou net kwijtraken.

 

  1. Zorg voor voldoende eiwitten en gezonde vetten

We hebben vetzuren en aminozuren nodig voor gezonde hersenen.  Eiwitbronnen als eieren, vlees, vis of noten leveren de juiste bouwstoffen  om de hormonen te maken die ons blij en opgewekt maken.

De omega-3 vetzuren zorgen er op hun beurt voor dat ontstekingen geremd worden. Deze vind je in vette vis, noten en zaden.

 

 

  1. Beheers de stress

Laat gedurende een paar uur per dag de telefoon, laptop en computer uitstaan.  Vaak heb je geen idee wat de impact van deze apparaten op jouw stress is.  Veel stress zorgt voor een verhoogde cortisolspiegel . Dit leidt  tot verwarring en vermoeidheid.

Besteed eens wat tijd aan je hobby´s. De dopaminespiegel stijgt en je voelt je blijer en energieker.

 

  1. Zorg voor een goede nachtrust

Dit is eigenlijk het allerbelangrijkste. Door 7-9 uur te slapen  komen de hormonen weer in balans. Een “uitgebalanceerd”hoofd zorgt er voor dat je beter met emoties om kan gaan.

 

  1. Ga lekker bewegen

Beweging verlaagt ontstekingen,  zorgt voor vermindering van stress en geeft energie.  Dit lijkt moeilijk, want je voelt je immers doodmoe. Je moet uiteraard niet gelijk een zwaar trainingsprogramma volgen, maar rustig bewegen brengt de hormonen in balans en verhoogd de levenslust.

 

Tot slot

Er zijn ook voedingssupplementen die kunnen helpen bij klachten van hersenmist.  Adaptogenen als maca en ashwaganda kunnen een oplossing zijn. Net als visolie capsules of B vitamines.  Overweeg je om dit te gaan slikken, informeer dan welke voor jou het meest geschikt is en of je het kan combineren met eventuele medicatie.

Vond je dit interessant? Misschien deze blogs dan ook wel:

https://evitalien.nl/wordpress/suiker-het-witte-vergif/

https://evitalien.nl/wordpress/light-frisdranken-gezond-of-vermijden/

https://evitalien.nl/wordpress/vermoeidheid-en-brainfog-hersenmist-kan-het-een-b12-tekort-zijn/

 

 

 

 

 

De APK voor het lichaam

anatomical-2261006_960_720

 

 

Gek eigenlijk. Ieder jaar (of 2 jaar) krijgt de auto een APK keuring en een grote of kleine beurt. We willen de auto in een top conditie houden en zijn er zuinig op, zodat we er weer een aantal jaren in kunnen rijden. Op de auto zijn we zuiniger dan op ons lichaam. We zijn bereid grote sommen geld te betalen om de auto in goede staat te houden. Voor ons eigen lichaam, waar we toch snel al 80 jaar in wonen, doen we dit niet. We gaan er vanuit dat het lichaam doet wat het doen moet met minimale zorg. Dom eigenlijk toch?

Onderzoeken

Tot nu toe is het lastig om nauwkeurig te bepalen hoe het met jouw gezondheid gesteld is.    Weliswaar kan je je bloed laten onderzoeken of echo’s en scans laten maken, maar simpel  is dit niet. Naar de meeste klachten wordt nauwelijks onderzoek gedaan, terwijl ze wel heel erg hinderlijk kunnen zijn.  Denk aan hoofdpijn, gewrichtsklachten en vermoeidheid. Maar ook aan angsten, depressies of ADHD.

 

Ruimtevaart

 

Voor de ruimtevaart is een techniek ontwikkeld om de gezondheid van de astronauten in de gaten te houden en bij eventuele klachten dit  te verhelpen. Het is gebaseerd op de oosterse geneeswijze . Duizenden jaren geleden ontdekten oosterse geneeskundigen dat er in het lichaam energiebanen (meridianen)  zijn.  Kritische westerlingen zijn sinds de jaren 80 met radioactieve stoffen deze energiebanen aan het onderzoeken. Uit al het laboratoriumonderzoek wordt de conclusie getrokken dat de oosterse hypothese klopt: de meridianen bestaan echt.

 

Meridianen

De meridianen kunnen gezien worden als rivieren.  Als we gezond zijn stroomt door deze rivieren het water makkelijk. Echter er kunnen dammen ontstaan, waardoor het water opgehoopt wordt. Achter de dam stroomt het water maar mondjesmaat.

Hetzelfde gebeurt met de meridianen. Door een meridiaan stroomt energie. De meridianen zijn gekoppeld aan een orgaan. Meridianen verbinden organen, lichaamsdelen, zintuigen en psyche met elkaar.  Door een blokkade kan de energie niet of nauwelijks stromen . Er ontstaat een storing in het lichaam en het lichaam moet zich gaan aanpassen.  We worden moe, zijn minder vitaal, krijgen pijn of worden angstig.

 

Prognos

Om bij een lange ruimtereis de gezondheid van de astronauten te monitoren is er een computergestuurd meetsysteem ontwikkeld, de Prognos,  waarbij de meridianen aan de begin- en eindpunten worden doorgemeten.  De weerstand van de huid wordt gemeten, wat een goed inzicht geeft over de energetische toestand van de meridianen.

1

Als er in een meridiaan een blokkade wordt gemeten (in de geval de lever meridiaan)  willen we natuurlijk ook weten waardoor dit veroorzaakt wordt. De Prognos kan op 15 verschillende oorzaken doormeten te weten:

  • Bacteriën
  • Schimmels
  • Virussen
  • Parasieten
  • Elektrosmog
  • Emoties
  • Hersenkernen
  • Matrix
  • Miasma
  • Gebit
  • Chakra’s
  • Vitamines/mineralen
  • Toxische belasting
  • Littekenstoring
  • Hormonen

2

Als de oorzaak bekend is geeft het programma direct suggesties waarmee de blokkade opgeheven kan worden.   Deze suggesties kunnen bestaan uit een voedingssupplement of een  homeopatisch  middel . Door het effect van deze middelen op de meridiaan te meten weten we precies welk het beste resultaat geeft..

 

Studie

De Prognos werd kritisch ontvangen. Er is een uitgebreide studie verricht naar de effectiviteit van dit systeem door de Portland State University.  Zij waren zo enthousiast dat de Prognos nu ook “op aarde” beschikbaar is. Wereldwijd wordt er in 33 landen gebruik gemaakt van dit systeem. Na elke meting kan er in een duidelijk schema  gezien worden wat het probleem is en hoe het opgelost kan worden.  Ook kan er bij volgende metingen gezien worden wat het resultaat van de gevolgde behandeling is.

 

Hoe is het met jouw gezondheid? Wil je het weten?  Kom het laten (jaarlijks) laten meten. Een meting is overigens pijnloos

 

12 tips om sneller te slapen

bed-2061232__340

Er zijn mensen die geen enkel probleem hebben om lekker te slapen. Zij vallen snel in slaap en worden uitgerust wakker.  Helaas zijn er ook veel pechvogels die helemaal niet (of heel moeilijk) in slaap vallen of midden in de nacht wakker worden. De slaap dan hervatten blijkt soms onmogelijk.  Zij worden net zo moe wakker als dat zij gingen slapen.

Slecht slapen heeft invloed op de kwaliteit van het leven.  Het leren gaat moeizamer, we kunnen slechter dingen onthouden, emotioneel voelen we ons zwak en er ontstaan lichamelijke ongemakken.

Ben jij zo’n lastige slaper? Dan schrijf ik dit blog voor jou.  Hier zijn 13 simpele trucjes die je kunnen helpen lekker te slapen.

 

1. Ga elke dag op dezelfde tijd naar bed

Veel mensen die elke dag op hetzelfde tijdstip gaan slapen vallen ook daadwerkelijk sneller in slaap.  Het lichaam heeft een eigen regulatie systeem, welke we het circadiaans ritme noemen.  Dit interne klokje zorgt ervoor dat we ons overdag fit voelen en ’s nachts slapen.

Door regelmaat te brengen in het tijdstip van slapen krijgt jouw circadiaanse ritme zijn eigen rooster.  Het lichaam past zich aan wat tot gevolg heeft dat je ook daadwerkelijk slaap krijgt op dat tijdstip.

Het is belangrijk om er voor te zorgen dat je  7 tot 9 uur slaap per nacht  krijgt. Onderzoek toont aan dat dit de ideale tijdsduur is voor een volwassene.  Pas je slaaptijd hier op aan.

Stop een half uur voor het slapen met de bezigheden en ontspan. Luister nog even naar je favoriete muziek of lees nog wat in een boek. Hierdoor kan zowel het lichaam als de geest zich voorbereiden op de komende nacht.

 

2. Daglicht en donker zijn allebei verschrikkelijk belangrijk

Licht beïnvloed onze interne klokje.  Kunstlicht verstoord het ritme en maakt dat het  lastiger is om de slaap te vatten.  Ga overdag naar buiten. De interne klok zorgt dat je alert blijft.

Als het donker is maakt de pijnappelklier het hormoon melatonine aan . Dit hormoon vertelt je dat het tijd is om te slapen.  Zit je echter in een fel verlichte kamer dan raakt de pijnappelklier in de war.  Hij maakt geen melatonine meer, of te weinig.  Sluit de gordijnen en temper het licht. Door de schemering begrijpt het lichaam weer wat het moet doen.

 

3. Kijk niet op je klok

Het is normaal om midden in de nacht wakker te worden.  Als het je niet lukt  om gelijk daarna in slaap te vallen  dan is de rest van de nacht verpest. Kijk daarom niet op de klok als je wakker wordt.  Je loopt het risico dat je de hele nacht naar de klok gaat staren,  terwijl je bedenkt hoe lang je nu al niet wakker bent en wat voor gevolg dat morgen wel niet voor je kan hebben.  “Klok staren” doet bijna iedereen die de slaap niet kan vatten. Dit gedrag leidt tot angst voor de slapeloosheid.

Regelmatig wakker worden en niet meer kunnen slapen  beïnvloed weer jouw interne klokje. Die bedenkt dat er kennelijk een nieuw rooster is gekomen, waarbij jij midden in de nacht gaat klok staren.

Als het mogelijk is kun je het beste de klok helemaal verwijderen uit de slaapkamer. De meeste van ons hebben wel de wekker functie nodig. Draai daarom de klok om, zodat je ’s nachts niet in de verleiding kan  komen  om op de klok te kijken.

 

3. Verlaag de temperatuur en draag sokken

De lichaamstemperatuur verandert als we slapen. De lichaamstemperatuur daalt, terwijl de temperatuur van de handen en voeten juist stijgt.  Is jouw slaapkamer te warm, dan is het moeilijk om in slaap te komen.  Zet daarom de thermostaat laag (of zelfs helemaal uit).

Om sneller in slaap te komen helpt het om een warm bad voor het slapen te nemen of warme sokken aan te trekken. Warme voeten verhogen de snelheid om in slaap te vallen.

 

4. Maak gebruik van de 4-7-8 oefening

De 4-7-8 oefening is een simpele, maar krachtige ademhaling welke direct zorgt voor ontspanning, rust en kalmte. Het is een goede oefening om te doen voor het slapen gaan, zodat je even alles los kan laten. Je kan het uiteraard overdag doen als je gespannen of angstig bent.

De oefening gaat als volgt:

  1. Adem diep uit door je mond, terwijl je een “whoosh”geluid maakt
  2. Sluit je mond en adem rustig in via de neus terwijl je in je hoofd tot 4 telt
  3. Houd je adem gedurende 7 tellen in
  4. Open de mond en adem rustig met een “whoosh”geluid weer uit terwijl je nu tot 8 telt

Herhaal deze cyclus minimaal 3 keer of minstens tot je een rustig en ontspannen gevoel krijgt.  Doe dit iedere dag en je zult zien dat je sneller in slaap valt.

 

5. Let op wat en wanneer je eet

Misschien klinkt het vreemd in je oren, maar voeding  heeft invloed op de slaap. Onderzoeken hebben aangetoond dat koolhydraatrijke maaltijd de nachtrust aardig kunnen bederven.  En als je wel na een koolhydraatrijke maaltijd makkelijk in slaap valt, dan is de kwaliteit van de slaap slecht. Dit in tegenstelling tot een vetrijke maaltijd. Daarvan slaap je veel dieper, tonen reviews van studies aan. En dan heb ik het natuurlijk niet over fastfood maaltijden, maar over vette vis, avocado´s, olijfolie en andere producten met goede vetten.

Ga je wel een koolhydraatrijke maaltijd eten? Doe dat dan minimaal 4 uur voor bedtijd. Je hebt dan nog voldoende tijd om het eten te verteren.  Het is trouwenbackground-1239438__340s nooit een goed idee om met een volle maag naar bed te gaan.

Overigens zijn er wel voedingsmiddelen waar je heerlijk van gaat slapen. Denk bijvoorbeeld aan zalm, kiwi’s, kersen, bananen en kwark.

 

6. Neem beweging

Lichamelijke activiteiten leveren een positieve bijdrage aan een gezonde nachtrust.  Dit kan verklaard worden omdat  beweging  de aanmaak van serotonine stimuleert en cortisol spiegels (het stress hormoon) verlaagd.  Belangrijk is wel om niet te strenge trainingen te doen. Hiervan ga je juist weer slechter slapen!  Tijdstip van bewegen is ook nog belangrijk. Het beste moment is in de ochtend.

 

7. Aroma therapie

Bij aromatherapie wordt gebruik gemaakt van essentiële oliën, afkomstig  van planten. De geuren van de olie hebben invloed op bijvoorbeeld angsten of slapeloosheid.  Lavendel en  damask rose zijn populaire geuren met positieve effecten om lekker te slapen.

 

8. Dagboek

Sommige mensen kunnen niet slapen omdat hun gedachten maar blijven komen. Uit onderzoek blijkt dat dit  leidt tot stress en angst. Je kan je moeilijk ontspannen.  Het kan helpen om iedere dag gedurende 15 minuten even je gedachten op papier te zetten. Desnoods als mindmap. Je parkeert de gedachten als het ware tot morgen. Omdat je het opgeschreven hebt hoef je bang te zijn dat je ze vergeet. Je krijgt rust en kan makkelijker in slaap komen.

 

9. Luister naar rustgevende muziek

Muziek kan de kwaliteit van de slaap verbeteren. Het verbetert zelfs klachten als slapeloosheid. Onderzoek toont aan dat jongvolwassene die naar rustgevende muziek luisteren dieper slapen.

 

10. Minimaliseer cafeïne  

Wellicht een open deur. Cafeïne wordt wereldwijd gebruikt als we ons vermoeid voelen en een aandachtsprobleem hebben.  Het werkt opwekkend en je kan er weer tegen aan. Cafeïne zit in koffie, maar ook in sommige frisdranken en energy dranken.

Het heeft een negatieve invloed op de slaap. Je valt moeilijk in slaap, je slaapt korter en de slaap is ook nog eens van slechte kwaliteit.

De ene persoon verdraagt cafeïne beter dan een ander.  Toch is het raadzaam om 6 uur voor het slapen geen cafeïne meer tot je nemen.

 

11. Drink een kop thee

Zowel zwarte als groene thee bevat het aminozuur  L-Theanine.  Dit aminozuur zorgt ervoor dat de hersenen overgaan in een ander ritme. Dit istea hetzelfde ritme  dat je bereikt als je in meditatie zit. Het zorgt voor ontspanning.  Ondanks dat deze theeën ook cafeïne bevatten, kun je er toch lekker op slapen.  Kamille thee, passieflora thee en valeriaan thee werken ook ontspannend.

 

12. Voedingssupplementen

Met bovenstaande tips zal het vast lukken om snel in slaap in te vallen.  Mocht het toch niet lukken dan kun je uiteraard ook voedingssupplementen slikken.  Laat je wel goed voorlichten welke voor jou geschikt is. Ieder supplement heeft weer een andere werking. Let ook goed op interacties als je eventueel medicijnen gebruikt.

Conclusie

Slaapproblemen lijden tot frustraties en beïnvloed de lichamelijke en geestelijke gezondheid.  Gelukkig kun je er zelf veel aan doen.  Ademhalingsoefeningen en rustig bewegen helpen je te ontspannen. Ook het parkeren van je gedachtes door ze op te schrijven is een fijn hulpmiddel. Met voeding kun je ook zorgen voor ontspanning.  Het gaat je vast lukken. Slaap lekker!

Hyperventilatie: symptomen en oorzaken

lungs-2773515__340

Hyperventilatie komt vaak voor. Vaak in combinatie met stress. Vooral vrouwen zijn hier gevoelig voor.  Het gebeurt onbewust, en is heel vervelend. Wat is eigenlijk hyperventilatie en waardoor wordt het veroorzaakt?

 

Zuurstof

Bij iedere inademing komt er zuurstof ons lichaam binnen. Dit zuurstof heeft ons lichaam nodig om alle lichaamsprocessen op gang te houden. Het zuurstof wordt verwerkt  en bij iedere uitademing blazen wij verwerkte zuurstof (koolzuur) het lichaam weer uit.

 

Aanval

Bij een hyperventilatie aanval gaat iemand steeds sneller en dieper ademen. Er komt een overschot aan zuurstof het lichaam binnen en er wordt te weinig koolzuur ontwikkeld. Iemand met een aanval van hyperventilatie voelt zich helemaal niet prettig. De volgende klachten kunnen optreden bij een hyperventilatie aanval:

  • Duizeligheid
  • Hoofdpijn
  • Diarree
  • Buikpijn
  • Griep gevoelens
  • Klachten van de rug
  • Angst

 

Oorzaken

Bij hyperventilatie zijn lichaam en geest uit balans. Het is belangrijk om de oorzaak van deze onbalans te zoeken. Enkele veel voorkomende oorzaken zijn:

 

Verzuring

Door een verkeerd voedingspatroon (te veel koffie, vlees, suiker, noten) verandert de zuurgraad van het lichaam. Het wordt namelijk zuurder. Dit is een ongewenste situatie voor het lichaam. Door sneller te ademen normaliseert de zuurgraad. Dit verklaart waarom een verkeerd voedingspatroon een hyperventilatie aanval kan uitlokken.

 

Schommelende bloedsuikers

Als het bloedsuikergehalte pieken en dalen vertoont is dit voor het lichaam zeer vervelend. Dit levert voor het lichaam stress op. Met name tijdens een hypoglykemie ( dus een laag bloedsuikergehalte) kan het lichaam reageren met hyperventilatie.

 

Angst en stress

De verschillende delen van de hersenen communiceren met elkaar door middel van chemische stoffen, neurotransmitters genaamd, Een volwaardige voeding zorgt er voor dat deze boodschapstofjes voldoende aangemaakt kunnen worden.  Bevat onze voeding bijvoorbeeld te weinig vitamine B12 (of kan iemand dit niet voldoende opnemen) dan wordt de boodschapstof die angsten remt niet voldoende aangemaakt. Iemand blijft dan langdurig angstig en gaat hyperventileren.

 

Darmproblematiek

Als de darmfunctie niet optimaal is kunnen er minder voedingsstoffen opgenomen worden. Hierdoor zullen er al snel tekorten in het lichaam ontstaan. Door deze tekorten kan een hyperventilatie aanval uitgelokt worden.

 

Hormoon stoornissen

Veel vrouwen hebben tijdens en na de overgang last van hyperventilatie. Dit komt door het hormoon progesteron. Dit hormoon heeft een angstremmende werking. Tijdens de menopauze daalt de productie van progesteron, waardoor vrouwen angstiger worden.

 

Conclusie

Zoals uit bovenstaande blijkt kan hyperventilatie ontstaan door een onvolwaardige voeding. Door het voedingspatroon te verbeteren, eventueel aangevuld met voedingssupplementen, is er veel winst te behalen