Triglyceriden in het bloed

In mijn vorige blog heb ik veel over cholesterol verteld. Er is nog een waarde in het bloed die belangrijk is voor een goede gezondheid van hart en bloedvaten. Dat zijn namelijk de triglyceriden. Voor een goede gezondheid mag het triglyceridengehalte in het bloed niet te hoog zijn.

rhythm-253620_640

Wat zijn triglyceriden?

Triglyceriden is het vet dat het lichaam heeft opgeslagen. Triglyceriden zijn de vetten uit de voeding. Maar dat niet alleen. Als we meer eten dan we verbranden wil het lichaam de extra calorieën opslaan voor barre tijden. In de tijd van jagers van en verzamelaars wist je immers nooit wanneer de volgende maaltijd weer zou zijn. Het lichaam moet reserves houden om die tijd te overwinnen en slaat calorieën op als vet. Als de barre tijd aanbreekt komen er hormonen vrij die dit vet weer afbreken.

lake-constance-1937138_640

Gelukkig voor ons breken de barre tijden niet aan. We kennen gelukkig geen hongersnood. Jagen hoeven we ook niet meer. Een bezoekje aan de supermarkt en een loopje naar de koelkast levert direct weer voeding op. Het vet wordt niet verbruikt en blijft in het lichaam hangen. Waar? Helaas op de billen en de buik, maar ook vaatwanden.

 

Wat is het verschil tussen triglyceriden en cholesterol?

Triglyceriden en cholesterol zijn beiden vetachtige substanties. We noemen ze lipiden. Triglyceriden zijn vetten, maar cholesterol gek genoeg niet. Cholesterol is een wasachtige, geurloze substantie dat gemaakt wordt door de lever.

 

Hoe circuleren triglyceriden door het bloed?

 

Vetten zijn niet oplosbaar in het bloed. Denk maar een druppel olie in een glas water. De druppel blijft op het oppervlak drijven. Om triglyceriden te vervoeren hebben we een “vervoerder” nodig. Die vervoerder noemen we een lipoproteïne. We kennen verschillende lipoproteïnes: chylomicronen VLDL, HDL en LDL. Chylomicronen zijn heel groot en bevatten veel vet en wat minder eiwit. Chylomicronen brengen het vet uit de voeding naar de darmen, vetweefsel, spieren, lever en andere organen.

De lever maakt zelf ook triglyceriden. Dat maakt hij onder anderen van andere triglyceriden. Deze triglyceriden worden vervoerd door het VLDL.

 

Waarom zijn triglyceriden gevaarlijk?

Hart en bloedvaten

Hoge gehaltes van triglyceriden in het bloed kunnen leiden tot verharding van de vaartwand. Stugge vaatwanden kunnen beschadigen en plaques vormen. We noemen deze atherosclerose (in de volksmond ook wel aderverkalking genoemd). Het bloed kan niet goed stromen waardoor de bloeddruk hoger wordt. Atherosclerose is ook een risicofactor voor het krijgen aan een hartaanval.

 

Alvleesklier

Als er in het bloed zeer veel triglyceriden zitten kan de pancreas (alvleesklier) opzwellen. De alvleesklier maakt spijsverteringsenzymen. Bij een gezwollen alvleesklier kunnen spijsverteringssappen naar buiten lekken en het orgaan irriteren. Er ontstaat een ontsteking.

 

Metabool syndroom

Hoge bloeddruk, overgewicht, hoge bloedsuikerspiegels en een verhoogd cholesterol samen noemen we een metabool syndroom.  Vaak is dit een voorloper van diabetes type 2. Zeer hoge triglyceriden gehaltes in het bloed kunnen uiteindelijk leiden tot het krijgen van diabetes type 2.

 

Lever

Als het vet zich ophoopt in de lever kunnen er beschadigingen en littekens op de lever ontstaan. Het vet hoopt zich steeds verder op en de capaciteit van de lever neemt af. Hij is immers deels vervet. Dit zie je vaak bij alcoholisten. Helaas bestaat er ook een niet-alcoholische-leververvetting (NFALD).  Dit kan ontstaan door een hoog triglyceridengehalte in het bloed, diabetes en obesitas. We spreken van een leververvetting als 10% van de lever vervet is.

 

Bloedwaarden

Het is nu absoluut niet de bedoeling dat je vetten gaat mijden. We hebben vetten nodig om gezond te blijven. Het is een belangrijke brandstof voor het lichaam en het biedt bescherming (bijvoorbeeld de celwanden). Te veel triglyceriden in het bloed is wel gevaarlijk. Je kunt het niet zelf meten. Je moet je melden bij de huisarts; die vult een lab formulier in. Je kunt het laten prikken bij een prikpunt. Als je de uitslag krijgt moet je nog weten wat gezond en ongezond is.

Ik geef je een rijtje met waarden:

  • normaal: minder dan 150 ml per dl (mg/dl) of minder dan 1,7 millimol per liter (mmol/l)
  • bijna te hoog: 150 tot 199 mg/dl (1,8 tot 2,2 mmol/l)
  • hoog: 200 tot 499 mg/dl (2,3 tot 5,6 mmol/l)
  • heel hoog: 500 mg/dl of hoger (5,7mmol/l of hoger)

 

Conclusie

Een hoog triglyceridengehalte in het bloed is onwenselijk. Je kunt zelf een hoop doen om het naar beneden te krijgen. In een volgend blog vertel ik je er alles over.

Dit wil jij absoluut weten over cholesterol!

Cholesterol staat al jarenlang in de schijnwerpers. Het heeft een slecht imago. Cholesterol zou slecht zijn voor je bloedvaten en problemen met het hart en/of bloedvaten opleveren. Cholesterol krijg je met voeding naar binnen of wordt door het lichaam zelf gemaakt. Maar waarom zou het lichaam dit stofje maken als het zo slecht voor ons is? Raak jij het spoor al bijster? Ik ga het je uitleggen.

cholesterol-149091_640 (1)

 

Cholesterol zou slecht zijn voor het lichaam. Het tegendeel is waar. Het is juist een heel belangrijke stof voor het ons lichaam. Cholesterol krijgen we via de voeding binnen. Het is een vetachtige stof.  Maar de lever maakt ook zelf cholesterol aan.  Het lichaam vraagt om cholesterol en de lever vult aan. Dus stel het lichaam heeft 100 eenheden cholesterol nodig; via de voeding krijg het 10 eenheden cholesterol binnen, dan maakt de lever 90 eenheden cholesterol.  Dit getal is niet stabiel. Het schommelt gedurende de dag, de week of de maand. Soms heeft het lichaam 80 cholesterol nodig, soms 120. De lever regelt dit allemaal.

 

Waarvoor  heeft het  lichaam cholesterol nodig?

Cholesterol is een grondstof voor hormonen.

Bijvoorbeeld voor:

  • Cortisol. Dit is een hormoon dat vrijkomt bij stress. Bij veel stress heeft lichaam veel cortisol nodig en een hogere behoefte aan cholesterol.
  • Aldosteron. Dit is een hormoon dat de waterhuishouding regelt. Bij te weinig drinken, of te weinig mineralen heeft het lichaam meer cholesterol nodig om dit hormoon te maken.
  • Oestrogeen. Tijdens de cyclus van vrouwen is er telkens een andere oestrogeenbehoefte en dus een andere cholesterolbehoefte.
  • Testosteron. Belangrijk voor het libido (maar eigenlijk nog belangrijker voor de daad zelf) en spieropbouw. Bij een hogere testosteronbehoefte is er een hogere vraag naar cholesterol.

 

Cholesterol is belangrijk voor lichaamsweefsel

De hersenen en myelineschedes van de zenuwen bevatten veel cholesterol. Myelineschedes zijn de “beschermkussentjes” van de zenuw uitlopers.

 

Aanmaak voor vitamine D

Het lichaam kan zelf vitamine D maken, mits we voldoende zonlicht op de huid krijgen.  Je kunt je voorstellen dat als je een vitamine D tekort hebt de lever onmiddellijk cholesterol gaat aanmaken om dit tekort op te heffen. Het gevolg: hogere cholesterol spiegels.

 

Cholesterol is lichaamseigen ontstekingsremmer

Als er in het lichaam een ontsteking is kan cholesterol ontstekingsremmende stofjes maken om zo de ontsteking te smoren. Als we te weinig goede vetzuren en te veel slechte vetzuren (zoals zonnebloemolie, maiskiemolie of tarwekiemolie) via de voeding naar binnen krijgen kunnen we een zogenaamde laaggradige ontsteking hebben. Je bent dan  niet ziek in de zin van hoge koorts, maar het immuunsysteem is wel actief.  Het lichaam heeft meer cholesterol nodig om deze reactie tegen te gaan.

 

Cholesterol is een lichaamseigen antioxidant

Antioxidanten hebben we nodig om vrije radicalen te vangen. Vrije radicalen zijn stoffen die vrijkomen bij reacties. Zij kunnen schade aanrichten aan bijvoorbeeld weefsels. Antioxidanten vangen deze vrije radicalen en kunnen ze binden. Hierdoor kunnen vrije radicalen geen schade meer aanrichten. Als we te weinig antioxidanten eten (deze zitten in groenten en fruit) hebben we meer cholesterol nodig om de vrije radicalen te vangen.

 

Cholesterol is een onderdeel van de celmembranen

Om al onze cellen heen zit een membraan. Dat zorg ervoor dat de celinhoud niet vrij door het lichaam kan stromen. In dat membraan zit cholesterol. Dat is handig wat het zorgt ervoor dat de cellen flexibel zijn. Ze kunnen van vorm veranderen. Ze zijn elastisch.

 

 

 

En nu het “goede en slechte” cholesterol

LDL

LDL

Cholesterol is een vetachtig stofje dat dus door de lever gemaakt wordt. Het moet door het lichaam vervoerd worden naar weefsels die cholesterol nodig hebben. Bloed is waterachtig. Cholesterol kan niet zomaar door het bloed vervoerd worden. Vet lost niet op in water. Om cholesterol toch te vervoeren hebben we een transportmiddel nodig. De zogenaamde lipoproteïne. Dit is een eiwit dat vet kan binden en vervoeren. Stel het voor als vrachtwagentjes.  Je hebt een heel groot vrachtwagentje: die noemen we LDL. Zit in de LDL vrachtwagen naast cholesterol ook nog vet dan noemen we dit VLDL.

Er bestaat ook een kleiner sleepwagentje; die noemen we HDL (met de H van hoera!)

tow-truck-296758_640

HDL

Stel een cel heeft behoefte aan vet. Het doet een bestelling aan de lever. De lever stuurt vrachtwagen VLDL naar de cel. De cel heeft een soort lijmstof geproduceerd zodat de vrachtwagen op tijd kan stoppen en als het ware vastplakt aan de cel.  De vrachtwagen leegt zijn lading (het vet gaat er uit). De lege grote vrachtwagen heet nu LDL en zit nog steeds vastgeplakt. Die moet daar weg gehaald worden, anders komen er problemen. Er wordt een signaaltje afgeven en de vrachtwagen HDL (hoera!) komt het LDL weer ophalen.  VLDL en LDL wordt ook wel het slechte cholesterol genoemd. Zij kunnen ‘stranden”  in het lichaam. HDL is het goede cholesterol. Dit zijn de redders. HDL haalt LDL weer op en brengt het naar de lever terug.

Hieruit blijkt dat het belangrijk is dat je voldoende HDL voorradig hebt.  Anders kan het  LDL niet opgehaald worden. Dit kan zich ophopen en schade aanrichten.

 

 

Conclusie

Cholesterol staat in een kwaad daglicht. Uit bovenstaande blijkt dat we zonder cholesterol niet zouden kunnen leven. We hebben cholesterol nodig. Cholesterolwaardes kunnen gedurende de dag/week/maand verschillen. Het hangt van de behoefte van het lichaam af. Een hoog cholesterolgehalte hoeft niet slecht te zijn, als je maar voldoende HDL (de sleepwagentjes) hebt.

9 tips om je cholesterol te verlagen

cholesterol-149091__340

 

Cholesterol staat bij velen van ons in een kwaad daglicht.  Het wordt gezien als een fout stofje dat veel ellende in het lichaam kan veroorzaken.  Gelukkig is het niet zo zwart wit.

Cholesterol wordt gemaakt door de lever. We hebben het hard nodig. Onze celwanden bestaan uit cholesterol. Om goed gezond te zijn hebben we gezonde celwanden nodig. En mocht er eentje beschadigd zijn, dan repareert het lichaam dat ook weer met cholesterol.

Voor de aanmaak van veel hormonen (bijv. oestrogeen en progesteron) hebben we cholesterol nodig.

Cholesterol is nodig voor de productie van gal en vitamine D.

Om de vetoplosbare vitamines op te nemen hebben we cholesterol nodig.

Onze hersenen bestaan voor bijna de helft uit cholesterol, omdat de myeline schede van de zenuwen cholesterol bevat.

Tot zover al het goede nieuws over cholesterol.

 

Twee soorten

In ons lichaam hebben we LDL en HDL cholesterol. De verhouding tussen deze twee vormen is wel belangrijk. LDL wordt vaak het slechte cholesterol genoemd.  LDL haalt cholesterol uit de lever en “plakt”het aan de bloedvaten.  Gelukkig hebben we ook HDL cholesterol (Je kan het onthouden door het ezelsbruggetje Hoera cholesterol). HDL cholesterol is de opruimploeg. Die brengt het cholesterol juist weer terug naar de lever. Als deze waarde hoog is is dat juist gunstig.

Een hoog LDL is wel vervelend. Als dit te hoog is kun je in de problemen komen.  Gelukkig kun je dit op een natuurlijke manier verlagen. Ik geef je negental tips.

 

1. Eet voldoende vezels

Vooral de oplosbare vezels in bonen, groenten, hele granen, lijnzaad, appels en citrusfruit helpen het cholesterol te verlagen.  Wij (mensen) hebben geen enzymen om deze vezels af te breken. Als we deze vezels eten  komt het in het maagdarm kanaal terecht waar het water aantrekt. Er vormt zich een brijige massa, die langzaam  door het maagdarmkanaal beweegt en daar daar de aanwezige galvloeistof absorbeert.  De gal is door de lever in de darmen gegooid om de vetten te verteren. Gal is gemaakt van cholesterol. Dus als vezels de gal binden dan wordt het cholesterolgehalte op een natuurlijke manier verlaagd.

 

2. Eet veel groenten en fruit

Dit is wel een heel gemakkelijke manier om het LDL cholesterol te verlagen.  Een studie toonde aan dat 4 porties groenten het LDL met wel 6% verlaagd in vergelijking met mensen die slechts twee porties per dag aten.

Groenten en fruit zijn ook rijk aan antioxidanten, die er op hun beurt weer zorgen dat het LDL niet aan de vaatwanden kan plakken.

3. Gebruik kruiden en specerijen in de keuken

Deze krachtpatsers zijn ware bommetjes van vitaminen, mineralen en antioxidanten.  Studies toonden aan dat knoflook, kurkuma en gember bijna gespecialiseerd zijn in het omlaag brengen van het cholesterol.

Gedroogde oregano, salie, mint, thijm, kruidnagel en piment bevatten het hoogste gehalte aan antioxidanten. Dit geld ook voor verse kruiden als marjolein, dille en koriander.

 

4. Varieer met onverzadigde vetzuren

 

In onze voeding vinden we twee soorten vet: verzadigd en onverzadigd.  Verzadigd vet is hard bij kamer temperatuur. Onverzadigde vetzuren zijn vloeibaar bij kamertemperatuur.  Vervang verzadigde vetzuren door onverzadigde vetzuren.  Uit onderzoek blijkt dat het dit een positieve invloed heeft op het cholesterolgehalte.  Voedingsmiddelen als avocado, olijven, vette vis,en noten zijn bronnen van gezonde onverzadigde vetzuren. Maak hier dagelijks royaal gebruik van.

 

5. Vermijd transvetzuren

Transvetzuren zijn vloeibare vetzuren die “hard”gemaakt zijn.  Denk bijvoorbeeld aan smeerbare olijfolie.  Deze transvetten worden gemaakt in een fabriek en zijn niet natuurlijk. Het lichaam kent dit niet en weet hier geen raad mee. De fabrikanten wel. Het is een goedkope alternatief voor verzadigde vetten en zij maken hier uitgebreid gebruik van.  Vermijd kant en klaar producten als koek, chips, soepen, sauzen, margarines en halvarines.

 

6. Vermijd suiker

Het is helaas niet alleen verzadigd vet en transvetzuren die het cholesterol verhogen. Een hoog suiker gebruik doet dit namelijk ook. In een onderzoek lieten ze proefpersonen een voeding gebruiken waarvan 25% van de energie inname kwam van suiker of glucosefructose stroop.  Na twee weken was het LDL cholesterol verhoogd met 17%!  Lees goed de etiketten van de producten die je koopt. Je zult versteld staan hoeveel verborgen suiker er overal in zit. Vooral in de zogenaamde vetarme producten.

 

7. Mediterrane voeding

Vind je het echt lastig om gezonde keuzes te maken dan heb ik een simpele oplossing voor je. Kijk naar de voeding die ze rond de Middellandse zee eten.  Daar is de voeding rijk aan olijfolie, fruit, groenten, noten, hele granen, vette vis, weinig vlees en zuivel.  Als je op deze manier gaat eten zal het LDL cholesterol verlagen, maar ook het risico op hart- en vaatziekten. Dubbele winst dus.

 

 

8. Eet meer soja

 

Sojabonen zijn rijk aan eiwitten en bevatten veel isoflavonen. Dit zijn eigenlijk plantaardige oestrogenen. Onderzoek toonde aan dat deze combinatie zorgde voor een cholesterol verlagend effect. Alleen de isoflavonen geven deed dit niet. Kennelijk is het de combinatie eiwitten/isoflavonen die hiervoor verantwoordelijk is. Hoe dit mechanisme exact werkt is niet duidelijk.

 

9. Drink groene thee

Groene thee wordt gemaakt door blaadjes van de Camellia sinensis plant te verhitten en te drogen.   Dagelijks groene thee drinken voor tenminste 2 weken  geeft al een verlaging van het LDL.  Dierlijke studies toonden aan dat dit verklaard kan worden omdat de lever minder LDL produceert en het ook versneld uit de bloedbaan haalt.

Groene thee is rijk aan antioxidanten, welke weer voorkomen dat het LDL aan de vaatwanden gaat plakken.

 

 

Uit bovenstaande blijkt dat we zelf ook al veel kunnen doen om het cholesterol te verlagen. Door aanpassingen van de voeding kun je al heel ver komen. Is dit niet voldoende, dan zijn er ook nog talrijke voedingssupplementen die je zou kunnen gaan slikken.

Wil jij niets missen van Evitalien?

Wil je gelijk jouw gezondheid een boost geven? Laat hier je emailadres achter dan stuur ik je direct tips.